Người ở Đắk Lắk hỏi câu này khá nhiều trước khi mua tổ đầu tiên. Và người bán thì hầu như luôn trả lời là được.
Trả lời đầy đủ hơn thì phải kể cả mặt bất lợi, để người mua biết mình đang bước vào việc gì.
- Ong dú nuôi được ở Đắk Lắk nhưng có mấy điều kiện phải đáp ứng
- thủ phủ cà phê, đất bazan ở độ cao 400 đến 800 mét, rẫy chiếm phần lớn diện tích
- Khó khăn lớn nhất tại đây là rẫy cà phê phun thuốc nhiều đợt, đúng vào lúc ong hoạt động mạnh
- Biết trước thì chuẩn bị được, không biết thì mất đàn rồi mới hiểu
Mặt thuận lợi
Đắk Lắk có mùa mưa tháng 5 đến tháng 11 với nguồn hoa từ cà phê, muồng, bơ và lớp hoa dại quanh vườn. Trong quãng này đàn phát triển tốt.
Đợt hoa lớn nhất là cà phê nở rộ khoảng tháng 1 đến tháng 3, đủ để đàn tích trữ nếu đã đủ quân từ trước.
Mô hình phổ biến ở đây là đặt tổ dưới tán cây che bóng trong rẫy hoặc quanh vườn nhà, có chắn gió, cách này đã được nhiều hộ áp dụng nên có sẵn kinh nghiệm để học.
Mật vùng này màu sẫm, vị đậm, hương cà phê rõ khi thu sau mùa hoa, đó là đặc điểm riêng có thể dùng làm điểm khác biệt khi bán.
Mặt bất lợi
Thứ nhất, rẫy cà phê phun thuốc nhiều đợt, đúng vào lúc ong hoạt động mạnh. Đây là thứ phải chấp nhận chứ không xử lý dứt điểm được.
Thứ hai, mùa khô kéo dài tới bốn năm tháng, dài hơn hẳn các vùng khác.
Thứ ba, gió mùa khô mạnh và kiến phát triển mạnh khi nguồn ngoài cạn.
Quãng khó nhất trong năm là tháng 2 đến tháng 4, khi khô hạn gay gắt, gió mạnh, nhiều nơi thiếu nước tưới. Đàn không chết nhưng chững lại, và đàn yếu thì có thể không qua nổi.
| Yếu tố | Ở Đắk Lắk | Đánh giá |
|---|---|---|
| Nguồn hoa mùa mưa | cà phê, muồng, bơ | Thuận lợi |
| Đợt hoa lớn | cà phê nở rộ khoảng tháng 1 đến tháng 3 | Thuận lợi |
| Quãng thiếu hoa | tháng 2 đến tháng 4 | Bất lợi |
| Độ ẩm | rất thấp trong mùa khô, cao trong mùa mưa | Cần lưu ý |
| Khó khăn chính | rẫy cà phê phun thuốc nhiều đợt, đúng vào lúc ong hoạt động mạnh | Phải chuẩn bị |
| Mô hình phù hợp | đặt tổ dưới tán cây che bóng trong rẫy hoặc quanh vườn nhà, có chắn gió | Có sẵn kinh nghiệm |
Ai nên nuôi và ai nên cân nhắc
Nên nuôi nếu quanh nhà trong bán kính vài trăm mét có hoa quanh năm, có chỗ đặt tổ với nắng sáng và bóng chiều, và có thể ghé thăm đều đặn mỗi tuần.
Nên cân nhắc kỹ nếu quanh nhà là vùng canh tác phun thuốc thường xuyên, hoặc nếu không thể chăm đều.
Không nên nếu kỳ vọng thu nhập lớn từ vài tổ. Sản lượng ong dú vốn thấp, giá trị nằm ở chỗ hiếm chứ không ở số lượng.
Bắt đầu thế nào cho an toàn
Mua hai tới ba tổ đã ổn định, không mua tổ mới tách trong lần đầu.
Nhận tổ vào đầu mùa mưa để đàn có vài tháng hoa trước khi gặp quãng khó đầu tiên.
Nuôi trọn một năm, qua đủ mùa mưa lẫn mùa khô, rồi mới tính chuyện mở rộng.
Ghi chép mỗi tháng một dòng cho mỗi tổ. Sau một năm đó mình sẽ biết vườn nhà mình hợp tới đâu, chính xác hơn mọi lời tư vấn.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Mua nhiều tổ ngay lần đầu vì nghe nói dễ nuôi
- Bỏ qua việc kiểm nguồn hoa quanh nhà vào mùa khô
- Kỳ vọng sản lượng như quảng cáo của người bán tổ
Câu hỏi thường gặp
Người mới ở Đắk Lắk nên bắt đầu với mấy tổ?
Hai tới ba tổ đã ổn định. Đủ để so sánh giữa các đàn mà không quá sức khi còn đang học.
Nuôi ong dú ở Đắk Lắk có khó hơn nơi khác không?
thủ phủ cà phê, đất bazan ở độ cao 400 đến 800 mét, rẫy chiếm phần lớn diện tích Khó khăn chính là rẫy cà phê phun thuốc nhiều đợt, đúng vào lúc ong hoạt động mạnh, còn lại thì tương tự các vùng khác.
Bao lâu thì có mật?
Thường phải qua ít nhất một năm để đàn ổn định và gây dự trữ. Thu sớm hơn là lấy mất phần đàn cần.
Có cần diện tích lớn không?
Không. Chỗ đặt tổ chỉ vài mét vuông. Cái cần là nguồn hoa trong bán kính vài trăm mét quanh đó.
Mua tổ ở đâu thì hợp với Đắk Lắk?
Ưu tiên trại trong vùng khí hậu tương tự. Đàn quen điều kiện rồi thì thích nghi nhanh hơn.