Nhiều người sẵn sàng đặt tổ từ tỉnh khác vì thấy giá mềm hơn hoặc trại nổi tiếng hơn.
Nhưng với ong dú, cái mình mua là một đàn sống đã quen một kiểu khí hậu. Mua trong vùng có mấy lợi ích mà tiền không mua lại được.
- Đàn quen mát mẻ, mùa khô gắt và kéo dài, chênh nhiệt ngày đêm lớn thì gần như không phải thích nghi
- Vận chuyển ngắn giảm hẳn rủi ro sốc đàn
- Người bán gần thì hỗ trợ sau bán dễ hơn nhiều
- Xem được tận nơi trước khi trả tiền
Đàn đã quen điều kiện của vùng
Đàn nuôi tại Đắk Lắk đã trải qua tháng 5 đến tháng 11 và tháng 12 đến tháng 4 ở đây, đã quen mát mẻ, mùa khô gắt và kéo dài, chênh nhiệt ngày đêm lớn.
Mang về vườn cách vài chục cây số trong cùng vùng thì gần như không phải thích nghi gì thêm.
Ngược lại đàn từ vùng khí hậu khác hẳn cần thời gian làm quen, và năm đầu thường yếu hơn kỳ vọng.
Ở Đắk Lắk còn có đặc thù rẫy cà phê phun thuốc nhiều đợt, đúng vào lúc ong hoạt động mạnh, đàn nuôi tại chỗ đã sống chung với điều đó rồi.
So sánh mua trong vùng và mua xa
Xét theo rủi ro chứ không theo giá.
| Tiêu chí | Mua trong Đắk Lắk | Mua tỉnh xa |
|---|---|---|
| Thích nghi khí hậu | Gần như không cần | Cần vài tháng |
| Rủi ro vận chuyển | Thấp | Cao hơn theo quãng đường |
| Xem trước khi mua | Dễ | Thường chỉ qua ảnh, video |
| Hỗ trợ sau bán | Nhanh, có thể tới tận nơi | Chỉ qua điện thoại |
| Giá | Tuỳ nơi | Có thể mềm hơn nhưng cộng phí chở |
| Số lựa chọn | Ít hơn | Nhiều |
Chi phí ẩn khi mua xa
Giá tổ chỉ là một phần. Phải cộng thêm phí vận chuyển, và cộng cả rủi ro đàn hỏng dọc đường.
Nếu đàn về mà yếu, mất vài tháng phục hồi, thì thiệt hại lớn hơn phần chênh giá nhiều.
Chưa kể khi có vấn đề thì khó xử lý: người bán ở xa không tới xem được, đổi trả cũng phiền.
Tính đủ các khoản đó thì mua trong vùng thường không đắt hơn.
Khi nào nên mua xa
Khi trong Đắk Lắk không có ai bán loại mình cần.
Khi muốn đa dạng nguồn giống, mua thêm từ vùng khác để so sánh. Nhưng nên mua ít, một hai tổ để thử.
Khi trại ở xa có uy tín rõ ràng và có phương án vận chuyển an toàn.
Trong mọi trường hợp thì ưu tiên vùng có khí hậu tương tự Đắk Lắk, đừng chọn nơi khác hẳn chỉ vì giá.
Tìm nguồn trong vùng
Hỏi người nuôi trong xã là cách nhanh nhất và đáng tin nhất.
Các nhóm người nuôi ong trong vùng cũng thường có người nhượng tổ tách.
Mua tổ tách từ người nuôi gần nhà có cái lợi nữa: đàn mẹ đang sống ngay trong vùng ăn tương tự, nên tổ con gần như chắc chắn hợp.
Nếu chưa tìm được thì chờ tới đầu tháng 5 đến tháng 11, đó cũng là mùa nhiều người tách đàn và có tổ để nhượng.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Chọn theo giá mà không tính phí chở và rủi ro
- Mua tổ từ vùng khí hậu khác hẳn Đắk Lắk
- Mua nhiều tổ cùng lúc ở nơi chưa quen
Câu hỏi thường gặp
Mua tổ tỉnh khác có sao không?
Được nếu khí hậu tương tự. Chênh lệch lớn thì đàn cần thời gian thích nghi và rủi ro cao hơn.
Tổ nuôi tại Đắk Lắk có khoẻ hơn không?
Không khoẻ hơn về bản chất, nhưng đã quen điều kiện tại chỗ nên ít gặp trục trặc khi chuyển.
Nên mua vào tháng nào?
Đầu tháng 5 đến tháng 11, để đàn có vài tháng hoa trước khi gặp tháng 2 đến tháng 4.
Mua tổ tách từ hàng xóm có tốt không?
Rất tốt nếu đàn mẹ khoẻ. Đàn con đã quen đúng vùng ăn của khu vực.
Giá tổ trong vùng và ngoài vùng chênh nhiều không?
Tuỳ nơi. Nhưng phải cộng phí vận chuyển và rủi ro thì khoảng cách thường thu hẹp lại.